در سال‌های اخیر، درک ما از ماهیت تجربه درد به طور چشمگیری تکامل یافته است. دیگر درد صرفاً یک هشدار ساده از یک بافت آسیب‌دیده نیست؛ بلکه یک تجربه پیچیده و چندوجهی است که توسط مغز ما تولید می‌شود. این رویکرد جدید، که اغلب با نام آموزش علوم اعصاب درد (PNE) شناخته می‌شود، سنگ بنای مداخلات تخصصی در مراکز درمانی پیشرو، از جمله فیزیوتراپی پرتو فردیس، است.

گذار از مدل آسیب‌محور به مدل چندوجهی

در گذشته، تصور می‌شد که هرچه شدت آسیب بافتی (مثلاً التهاب یا پارگی کوچک) بیشتر باشد، درد نیز شدیدتر خواهد بود. اما واقعیت نشان می‌دهد که این تناسب همیشه برقرار نیست؛ بسیاری از افراد با تغییرات ساختاری جزئی، دردهای شدید و طولانی‌مدت را تجربه می‌کنند و بالعکس.

مدل درک جدید، بر مدل بیو-سایکو-اجتماعی (Biopsychosocial Model) تأکید دارد. این مدل بیان می‌کند که درد نتیجه تعامل سه مؤلفه اصلی است:

1.  مولفه بیولوژیکی (Bio): شامل وضعیت فیزیکی بدن، حساسیت اعصاب محیطی، و تغییرات التهابی است. این همان جنبه‌ای است که فیزیوتراپی سنتی روی آن متمرکز بود.
2.  مولفه روانشناختی (Psycho): شامل حالات درونی فرد مانند ترس از درد (توقعات منفی)، اضطراب، افسردگی و الگوهای فکری ما در مورد علت درد است. این عوامل می‌توانند سیستم عصبی مرکزی را حساس‌تر کرده و آستانه تحمل درد را پایین بیاورند.
3.  مولفه اجتماعی (Social): شامل محیط اطراف فرد، حمایت خانواده، وضعیت شغلی و فشارهای فرهنگی است که بر نحوه تجربه و بیان درد تأثیر می‌گذارد.

وقتی درد مزمن می‌شود: حساس شدن سیستم عصبی

دردهای حاد (کوتاه‌مدت) معمولاً به عنوان یک سیستم هشدار سریع عمل می‌کنند تا از آسیب بیشتر جلوگیری کنند. اما اگر این هشدار به طور مداوم و بدون وجود آسیب فعال ادامه یابد، سیستم عصبی مرکزی دچار حساسیت‌زدایی می‌شود.

این بدان معناست که مغز یاد می‌گیرد به محرک‌های کم‌اهمیت‌تر (مانند لمس سبک، یا حرکت روتین) نیز واکنش شدید نشان دهد و آن‌ها را به عنوان یک خطر تفسیر کند. در این مرحله، درد از یک "علامت" به یک "مشکل" تبدیل می‌شود.

نقش تخصص در فیزیوتراپی مدرن

برای مدیریت دردهای مزمن و پیچیده، تنها درمان فیزیکی کافی نیست. رویکرد درمانی باید جامع باشد. در فیزیوتراپی پرتو فردیس، رویکرد ما بر دو محور اصلی استوار است:

الف) ارزیابی تخصصی توسط دکتر پوریا محمدی:

دکتر پوریا محمدی با استفاده از ارزیابی‌های دقیق، نه تنها به دنبال منشأ آسیب‌های بافتی می‌گردد، بلکه میزان دخالت مؤلفه‌های روانی و ترس از حرکت را نیز می‌سنجد. این ارزیابی جامع، کلید طراحی یک برنامه درمانی مؤثر است.

ب) آموزش و توانمندسازی بیمار:

بخش مهمی از درمان ما، آموزش دادن به شما در مورد ماهیت درد است. هنگامی که مراجعین می‌آموزند که مغزشان چگونه درد را می‌سازد و چگونه می‌توان این فرآیند را تغییر داد، قدرت بیشتری برای مدیریت وضعیت خود پیدا می‌کنند. این امر شامل تکنیک‌هایی برای آرام کردن سیستم عصبی، بازگرداندن اعتماد به حرکت و ادغام تدریجی فعالیت‌های روزمره است.

نتیجه‌گیری و مسیر بهبودی

درک جدید درد، به ما اجازه می‌دهد تا درمان‌هایی را به کار بگیریم که ریشه‌ای‌تر هستند و نه فقط علائم را سرکوب می‌کنند. اگر با دردی مواجه هستید که با درمان‌های معمول بهبود نیافته و کیفیت زندگی شما را تحت تأثیر قرار داده است، وقت آن است که رویکرد درمانی خود را تغییر دهید.

ما در فیزیوتراپی پرتو فردیس، متعهد هستیم که بهترین راهکارهای درمانی را با استفاده از جدیدترین دانش علوم اعصاب درد ارائه دهیم تا شما بتوانید زندگی فعال و بدون محدودیتی را دوباره تجربه کنید.